بلاگثبت برند ، طرح و اختراعدانشنامهفناوری اطلاعات

دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین  

کاردوک درس دهم « دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین»  را به منظور ارتقا سواد کسب و کارها تقدیم شما کند . طی کل این دوره مفاهیمی آموزش علمی و کارگاهی در حد یک دوره‌ی MBA بطور فشرده و  به زبان ساده، در بیست و دو جلسه بصورت پیوسته  و سلسله وار ارایه خواهد شد . هدف آموزش مطالب این دوره یادگیری ایده یابی صحت سنجی شده و  امکان سنجی و پیاده سازی طرح های اقتصادی با همکاری « هوش مصنوعی » است.

مرور دروس قبلی

تا کنون طی درس های قبل یاد گرفتیم قیف فروش را بسازیم که بخشی از ماشینی است که غریبه می آورد و نهایتاً به خریدار تبدیل می کند. این قیف فروش پر از قول و تعهداتی است که  به مشتری نسب به کیفیت ارایه خدمات یا محصول و ارزش های های کسب و کار  و رساندن محصول به دست مشتری میدهد..

لازم است یک مرور سریع درس های قبل داشته باشیم. در حال حاضر  در فاز سه قرار داریم و در حال ساخت یک ماشین فرایندی هستیم ماشینی که غریبه را به خودش جذب میکند به داخل کسب و کار می آورد راضیش می کند و  بله خرید را از او می گیرد. محصول را تحویلش می دهد و غریبه را به مشتری راضی تبدیل می کند. در نتیجه رضایت این مشتری کلید بقا و ماندگاری کسب و کار ادامه دار ما است.

ماشین فرایندی کسب و کار

 مشتری که قرار است دوباره با ما کار کند و برای خرید برگردد و دوستان و افراد خانوده خود را نیز برای خرید معرفی کند. این ماشین همانند یک پازل است  که تکه تکه آن را کنار هم می گذاریم.

در درس هشتم اولین پازل این ماشین جایگاه یابی بود با این مفهوم که در ذهن مشتری کجا قرار بگیریم را ساختیم . چلسه نهم  قطعه و تکه دوم قیف فروش بود که بصورت پله ای  چگو.نه آدمی که ما در ذهنش قرار گرفته ایم برایش جذابیت پیدا کردیم  را وارد سیستم کنیم. و مرحله به مرحله او  را تبدیل به خریدار نماییم.

موضوع درس

مهمترین موضوع این درس این است که به این سوال مهم پاسخ دهیم.  که چه عملیاتی لازم است انجام دهید تا کسب و کار به این قول و تعهدات نه فقط برای یک بار یا ده بار یا صد بار ، بلکه برای میلیون ها  بار  در ارایه خدمات .و محصولاتی  به ذی نفعان و مشتریان که ادعا کرده است وفادار بماند.

حالا  می خواهیم عملیاتی انجام دهیم که اگر مشتری وارد قیف فروش ما شد چگونه به صورت مشتری راضی از قیف خارج شود. هنر ایجاد رضایت فقط برای یک مشتری نیست بلکه چرخه ای که برای میلیون ها مشتری به همان گونه عمل نماید. پس در کسب و کار بازاریابی و فروش قول می‌دهند. و عملیات سرِ قول کسب کار می‌ماند. در این  راستا لازم است مفاهیم مرتبط با «ماشینِ فرایند کسب و کار » را در ادامه بررسی کنیم.

«ماشینِ فرایندی کسب و کار »|دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین

هنر ما این نیست  که یک بار یک محصول با کیفیت عالی را تحویل یک مشتری دهیم. بلکه باید چرخه ای بسازیم که هزاران بار بصورت مستمر یک محصول و یک مشتری راضی را طی فرایند تحویل دهید در این راستا مفاهیم زیر مهم هستند.

  • عملیات : یعنی تحویلِ تکرارشونده‌ی محصول ،خدمات ، ارزش با کیفیت یکسان نه صرفاً یک بارِ بلکه  هزاران  بارِ است
  • نقشه‌ی فرایند: مراحل عملیات شما هستند که برای تمامی کارها  لازم است ترسیم و عملیاتی شود. این نقشه  در تمامی کسب کارها همانند سه باکس عملیاتی است که  دارای یک ورودی است و یکسری عملیاتی بر روی ورودی ها انجام می دهد و در نهایت باکس خروجی دارای ارزش افزوده ایجاد می شود که بدست مشتری می رسد.

ورودی ← مراحل عملیاتی ← خروجی

نقشه فرایند کسب و کار

 چرخه عملیاتی یا نقشه فرایندی را روی کاغذ بکشید. که برای مثال در یک تولید غذا ،  یک سفارش می آید. مراحل تامین مواد اولیه و آماده سازی متناسب با سفارش انجام می شود. در عملیات پخت نیز یک مجموعه عملیاتی آشپزی انجام و پیتزای آمده در جعبه برای حمل و تحویل به مشتری برای باز کردن  و مصرف بعنوان خروجی قرار می گیرد.

 تکرار پذیری و یکسان بودن کیفیت بسیار مهم است چیزی که اگر مدیریت هم نشود ادعا های کسب و کار نمی تواند محقق شود. لذا یکسری گلوگاه در عملیات وجود دارد که لازم برای تکرارپذیری با کیفیت ادعایی مدیریت شود.

(موادِ اولیه ← پختن ← پیتزای آماده)   

گلوگاه [Bottleneck]

 کندترین مرحله سرعتِ کلِ کار یا بیشترین مانع فرایندی را تعیین می‌کند. مثلِ یک زنجیر کشیدن اشیا که دارای  حلقه های متعدد است. ضعیف‌ترین حلقه‌ی زنجیرمی تواند فرایند انجام کار را متوقف کند.  و یا تقاطعِ چند بانده ‌ای که وسطش تنگ می‌شود همانند تقاطع همت و گاندی که برای بهبود لازم است.

  اول همان گلوگاه  را باز کنید، نه جای دیگر را وگرنه  فقط فشار بار را روی گلوگاه کسب وکار سنگین‌تر می‌کنید. گلوگاه لزوماً کندترین نیست مرحله‌ای که نیمی از دفعات خطا می‌دهد هم گلوگاه است.

شناسایی کلوگاه های فرایندی که هم کندی هم خطا ایجاد می کند تابع نظریه محدودیت ها است که باید همیشه بهبود واصلاح  را از محدویت و گلوگاه  شروع کنیم. تا فرایند کسب وکار روانی با تکرار و کیفیت یکسان را تامین نماید.

گلوگاه فرایند کسب و کار

کیفیت یعنی ثبات، نه تجمل

مشتری باید بداند هر بار همان چیزی را می‌گیرد که ما ادعا کرده ایم و او انتظار دارد. یا حتی ما خدمت و محصول را  با کیفیتی بهتر از انتظار مشتری بصورت تکرار شوند ارایه نماییم.  ما اغلب عاشقِ یک نمونه‌ی بی‌نقص می‌شویم  اما نمونه‌ی عالی اگر نتوانی هزار بار تکرارش کنی بی‌ارزش است. ایده بودن یک نمونه کار  بدون تکرار ارزش ندارد.

موجودی

 کسب و کارهای دارای موجودی و موحودی انبار هستند که شامل مواد اولیه و قطعات و تجهیزات  مصرفی و یا قابل استهلاک است. معادله سختی در محاسبه  میزان نگهداری آن وجود دارد. بعضی کسب و کار های صنعتی برای تولید نیازمند مواد اولیه خاص خودشان می باشد.

 این مواد اولیه می تواند خیلی کم باشد که در زمان نیاز  و سفارش خرید بالا مواد کافی نداشته باشید.  یا مواد اولیه بسیار زیادی را نگهداری کنید و شما دو تا ریسک را دارید.  یکی تبدیل موجودی به مواد اولیه با خواب زیاد سرمایه که در زمان نیاز به نقدینگی با مشکل مواجه شوید. و ریسک دوم اینست که تا زمانی که شما فرصت کنید همه این مواد را تولید کنید مواد جدید یا کالایی به بازار بیاید که محصول شما قابلیت رقابت با آن را نداشته باشد .

کیفیت یعنی ثبات

پنج دامِ رایجِ عملیات |دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین

همان تله ‌هایی که کارِ اغلبِ  در عملیات کسب‌ وکارهای کوچک را زمین  می‌ زنند به شرح زیر است :

وعده‌ی مبهم

بدین معنا  عبارتی که هر کسی بطور متفاوت آن را درک کند. کلماتی  مانند کیفیت عالی که برای هر شخصی آن را یک نوع تعریف می کند یا ارسال سریع که  سرعت از دید و برداشت  افراد مختلف بلحاظ زمانی از سرعت متفاوت است.  پس وعده های مبهم ایجاد کننده مشکلات زیادی در عملیات کسب وکار است بدین لحاظ یک مفهوم توافقِ سطحِ خدمت (SLA)  Service Level Agreement   بطور دقیق بیان می شود.

که در آن دو وجه انتظارات و برداشت طرفین معامله و عدم انجام  قول و تعهد تعریف می شود و موضوع تعهد در  نزد افراد متفاوت یکسان می شود.  در مفاد آن اگر هم  انتظار برآورد نشود مشخص است چه کار میکنند. مثلاً :«تا فردا ظهر محصول ارسال می شود ، وگرنه هزینه‌ی پست با ماست»

 پس در سازمان کسب و کار تعهدات  متعددی با تامین کنندگان ،کارکنان  و ذی نفعان وجود دارد که بر مبنای آنها تعهد و قول به مشتری شکل میکیرد که در تمامی موارد لازم است این قول ها را با  عدد و شرط تعریف می کنیم. تا بتوانیم به آن با زبان مشترک وفادار بمانیم.

کِش ‌اومدنِ کار [Scope Creep]

بیشتر در کسب و کار های خدماتی پیش می آید که ایجاد تعییراتی است که در جریان انجام کار در زمان تحویل نسبت به درخواست اولیه پیش می آید.  لذا لازم است  مرزِ  و ابعاد و حجم و سقفِ بازنگری کار را از اول مکتوب کنید. تا تغییری  در درخواست ها نسبت به سفارش اولیه که پیش بینی نشده باشد پیش نیاید.همانند فریلنسری که در طول انام کار از نیاز به اصلاح بود در قرارداد پیش بینی شده باشد.

همه‌چیز در سرِ یک نفر

بسیاری از کسب و کار های وابسته به ی نفر می شود و همه چیر کسب وکار در ذهن یک نفر باشد  و اشراف  و آگاهی به  موارد مالی و فنی کسب و کار  در اختیار  یک نفر آگاه باشد.  که اگر این یک نفر نباشد تمامی کسب وکار با مشکل مواجه شود  راه حل این مشکل  مستندسازی برای تمامی کارهای تکراری است .برای کارهای تکراری نیز  چک ‌لیست برای انجام کارها داشته باشید و رویه  ها عملیاتی را نیز مستند کنید.

فروش جلوتر از توانِ تحویل

یعنی مشتری اگر برای ظرفیت بالا یا زمان زیاد از کار سفارش دهد و شما تناسب ظرفیت کسب و کار با قابلیت تحویل را در نظر نگیرید. و مشکلات عدیده ای برای خودتان در تامین مواد اولیه و تحویل محصولات ایجاد کنید راه حل این است که  قیف فروش  را به‌اندازه‌ی ظرفیتِ واقعیِ تحویل و  نه بیشتر باز کنید.

سیستم‌ سازی به‌ جای آتش‌نشانی

زمانی که مشکلی پیش می آید اگر دلیل حادث شدن آن را پیدا و مستند نکنیدمجدد این آتش سوزی و مشکلات پیش خواهد آمد لذا  بعدِ هر آتش سوزی  ، مشکل را ریشه یابی کن برای آن راه حل پیدا کن که دیگر این مشکل پیش نیاید و این موضوع را هم مستند و به یک سیستم تبدیل کن تا دیگر تکرار نشود.

پنج دام کسب و کارها

زنجیره‌ی تأمین |دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین

در حقیقت سازمانها و کسب وکارهایی که ما خدمات و مواد اولیه می دهند که ما این ورودهای های مورد نیاز کسب وکار را می دهند و ما با مدیریت و کار کردن روی  آنها محصول با ارزش افزوده بیشتر می سازیم را زنجیره تامین ( Supply chain) می گویند.

 دنیای آزاد سه ابزار کار را ارزان می‌کند که مدل های و تسهیل کننده زنجیره تامین هستند.  یکی از آنها تولید به ‌هنگام [JIT] Just-In-Time است که جنس لحظه‌ی که به آن  نیاز با بنگاه می‌رسد و  پول در قالب مواد اولیه در انبار نمی‌خوابد. و هزینه سرمایه گذاری و  انبار داری ،خواب سرمایه ، هزینه لجستیک و نکرانی تاریخ مصرف را بشدت کاهش می دهد .

اعتبارِ اسنادی [LC]

 برای زنجیره تامین وجود یک بانک واسط که می‌ایستد تا دو غریبه خریدار و فروشنده به هم اعتماد کنند تسهیل کننده زنجیره تامین در مسیر تامین به موقع است. بانک اعتماد طرفین را درقالب اعتبار استادی تامین میکند. تا براساس آن مواد اولیه بتوان بموقع برای بنگاه تامین شود.  پس ساختاری مورد نیاز که تمامی مواد اولیه و خدمات مورد نیاز فروش کالا را مدیریت و به موقع تامین کند.

مدیریتِ زنجیره‌ی تأمین [SCM]

که داده همه‌ی حلقه‌ها رنجیره تامین را وصل و هماهنگ و عملیاتی می‌کند. زیرِ همه در این مسیر قرارداد های متعدد ، نطارت بر کیفیت و لجستیک مواد اولیه و قطعات و بیمه و استاندارد و حتی  دادگاه است که لازم است در قالب یک سیستم برای کاهش هزینه ها و سرعت تامین ورودی های بنگاه را مدیریت کند .

 شرایط  امروز این مدیریت در حوزه تولید و تجارت مشکل تر است.  چرا که جنس از چند واسط اضافی و دست می‌گذرد تا ترخیص شود یعنی مواد اولیه در مسیر  (چین ← ترکیه ← دبی ← بندرعباس ← تهران) تا محل بنگاه با فرایندهای و عملیات متعددی درگیر است که بشدت لازم است برای کنترل هزینه و کاهش هزینه های تامین لازم است مدیریت شود.

زنجیره تامین

فرایند عملی در کسب و کارهای نمونه

  •  خرده فروشی فروشگاه اینستاگرامی فروش پوشاک

نقشه فرایندی بدین گونه است ابتدا سفارش خرید را میگیرد مواد اولیه  این فعالیت براساس سفارش از انبار گرفته میشود و تبدیل به مانتو می شود.  جنس تولیدی بسته بندی می شود و به آدرس مشتری ارسال می شود.  بعد دوباره باید مواد اولیه انبار برای سفارش بعدی تامین شود. گلوگاه این فعالیت بخش  بسته بندی و پست است.  یعنی سفارش های باید بگیرد بسته بندی کند لیبل و آدرس را بچسباند و فردا برود پست کند.

 اگر تعداد سفارشات زیاد شود یعنی تعداد بسته بندی های زمان زیادی برای بسته بندی و ارسال  می خواهد.  راه حل رفع گلوگاه اینست یا کار برون سپاری کند یا نیروی انسانی بسته بندی بکار بگیرد و از بسته های ،لیبل و فرمت آدرس نویسی از قبل آماده استفاده نماید.

  •  در نقشه فرایندی کسب وکار فریلنسری

که برای کارفرمای خارجی کار می کند که در آن یک سفارش کار میگیرد براساس پیش نویس پیشنهاد  انجام کار تهیه و ارسال میکند و آن را تبدیل به قرارداد می کند و پس از پیش پرداخت کار را آماده و برای کارفرما ارسال می کند.

گلوگاه این فعالیت آنجاست که کارفرما اصلاحیه های متعددی بخواهد و هربار که اصلاح میکند یک تغییر دیگر را طلب کند و کار را تحویل نمیگیرد و مدام اصلاحیه میخواهد.

کار را کش میدهد را ه حل اینست در قرار داد تعداد بازنگری را مشخص کند و  فرمی آماده ای از قبل برای کارفرما تهیه کنیم که کارفرمای مطابق آن چیزی را نیز فراموش نکند. و دیگر کار نهایی نیازی به اصلاح فراموش شده را نداشته باشد .

  •  نقشه فرایندی کسب و کار خدمات  فنی محلی

ابتدا نوبت دهی می شود مشتری پذیرش میشود کارش را انجام می دهند و سپس پیگیری می شود در اینجا جنس کارگاه در نوبت دهی است برای مثال کارگاع تعمیرات خود اگر نوبت دهی مناسب نداشته باشد محیط کارگاه با مراجه جندین مشتری همزمان قفل می شود راه حل تاکید بر مدیریت نوبت دهی روزانه بر اساس ظرفیت و سنجش زمان انجام خدمت دهی بنگاه می باشد. تا مشتری انتظار خدمت رسانی زیاد را نداشته باشد.

زنجیره تامین ورودی ها

  •  فروشگاه های زنجیره ای

هربار که مشتری محصولی را برمیدارد و از گیت رد و اسکن  می شود سیست بطور اتوماتیک کمبود آن را در شلف به انبار خیر می دهد و کمبود انبار هم به پخش اعلام میگیرد این سیستم توسط نرم افزارهای مدیریت  زنجیره تامین انجام می شود. البته در این سطح نرم افزارهای جامعی بنام ERP   (Enterprise Resource Planning)

برنامه‌ریزی منابع سازمانی را استفاده می نمایند که تمامی بخش های مالی ، انبارداری ، و زنجیزه تامین و فرایندهای کسب وکار بصورت یکپارچه مدیریت نظارت و برنامه یزی  می نمایند. سامانه مدیریت زنجیره تامین مدرن بخشی از این سامانه جامع می باشد.

زنجیره تامین در شرایط حاضر

چهار قاعده‌ی عملی|دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین

  • سود و زمان تحویل هر واسطه را در حاشیه‌ی سود و زمانِ تحویل بشمارید و از اول در فرمول‌تان بگذارید. یعنی باتوجه به مشکلات شرایط موجود وجود زنجیره چند واسطه ای با چند مرحله به مواد اولیه می توانیم برسیم اگر مواد اولیه خارجی باشد تعداد واسطه های و ریسک ها  تامین کالا بالا میروددر این شرایط قیمت های و هزینه های و زمان های انتظار را باید محاسبه و هم به قیمت محصول  وهم به زمان تحویل محصول اضافه نماییم. این حلقه تکرار شونده در مسیر کسب و کار منظم می شود .
  •  برای اعتبار سنجی واسطه‌ای را انتخاب کنید که به آبرو و اعتبارش دسترسی دارید چرا که در مبادلات برون مرزی   وحتی داخلی  مرجع صالحی و معتمدی برای وقوع سالم معاملات برگزینید. که در صورت بروز مشکلات از ریسک کمتری برخوردار باشد.
  •  موجودی  بعنوان سپرِ تورمی است در حال حاضر بر اساس شرایط تورمی لازم است بر عکس شرایط عادی  تبدیل نقدینکی به موجودی ارزش سرمایه بهتر حفظ میکند و گرفتار تله‌ی نقدینگی نشوید.  «چقدر جلوتر بخرم» را روی کاغذ حساب کنید.
  • کنترل کیفیتِ از راهِ دور را با پرداختِ مرحله‌ای و نمونه‌خواهیِ شماره‌گذاری‌شده مهار کنید. که در کشورهای دیگر لازم از بازرس کیفیت کالا و شرکت های سوریانس و گواهی تایید جنس خریداری شده استفاده نمایید. تا نمونه با کل محصولات ارسالی منطبق باشد.

بهبود کسب و کار

تمرین عملیاتی نقشه فرایند |دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین

برای تهیه نقشه فرایندی سه قدم، پشتِ سرِ هم بشرح زیر را طی کنید :

  •  نقشه: فرایندِ اصلی‌تان همان فرایندی  که  پول می‌سازد  و آن را  از ورودی تا خروجی در ۵ تا ۸ مرحله بشکنید،
  •  گلوگاه: در فرایندهای درگیر پول درآرودن هستند کندترین/پ رخطاترین مرحله را انتخاب و علامت بزنید.
  •  پاراگرافِ تحویل: را بنویسید و در چند جمله بنویسید هر بار چطور ارزش و محصول  را بدست مشتری  می‌رسانید و آن یک قولِ کیفیتی که هر بار به آن وفادار  هستی و  نگهش می‌دارید چیست.

این سه گزینه را به دو روش با مشاور هوشمند بصورت پرامپت آماده   یا با دفترچه روی کاغذ به استفاده از همکار مشاورتان تهیه کنید.

 نقشه فرایندی بروش دستی

 برای این کار مراحل فرایندی کسب درآمد تعیین و به ترتیب با فلش  بهم وصل کنید، کنارِ گلوگاه این عملیات ستاره بگذارید، و نقشه فرایندی را برای هم‌فکرِ  ومشاور صادق تان بخوانید تا با سؤالِ سخت خطایتان را پیدا کند. با عنوانِ «نقشه‌ی فرایند + پاراگرافِ تحویل» ذخیره کنید این نتیجه در  جلسه‌ی ۱۲ می‌شود قطعه‌ی عملیاتِ ایستگاهِ دوم خواهد بود.

تمرین زنجیره تامین و عملیات

پرامپتِ تمرین عملیاتی با مشاورِ هوش مصنوعی

«کسب ‌و کارِ من این است [در یک جمله بگو……………..]. می‌خواهم فرایندِ اصلیِ تحویل محصولاتم  را با هم بسازیم. اول این پرسش‌ها را یکی‌یکی از من بپرس تا مراحل  را از زبانم بیرون بکشی:

کار از کجا شروع می‌شود، بعدش چه، و کِی کار تمام ‌شده حساب می‌شود. سپس همه را از ورودی تا خروجی در یک « نقشه‌ی فرایند »ِ پنج تا هشت ‌مرحله‌ای مرتب کن،  بعد دو سه فرضیه بده که گلوگاه  کندترین مرحله کجاست و چرا.

آن‌گاه یک راهِ عملی برای بازکردنِ محتمل‌ترین گلوگاه را پیشنهاد بده. و در پایان، برای پرتکرارترین کارِ من یک چک ‌لیستِ گام‌ به‌ گامِ ساده بنویس. تعارف نکن؛ اگر فرایندم پیچیده یا مبهم است، مستقیم بگو.»

سه جمله برای ماندن |دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – عملیات و زنجیره‌ی تأمین

  • سرعت کل کار شمار کندترین مرحله کسب و کارتان نعیین میکند پس گلوگاه را اول پیدا و باز کن، نه هر جای دیگر را
  • کیفیت یعنی ثبات، نه تجمل
  •  در شرایط تورمی کشور ، موجودی سپر است یا تله.   و هر واسطه در زنجیره تامین همانند هزینه اضافی.  مالیاتی بر حاشیه‌ی سودت است حسابش کن.

درس دهم

درس بعد: با آدم‌ها ونیروس انسانی می پردازیم که کِی وقتِ اولین استخدام است، و چرا فرهنگِ تیم همان چیزی است که پاداش می‌دهی، نه آنچه روی دیوار می‌نویسی.

مطالب مرتبط| دوره کسب و کار نوین با هوش مصنوعی – مکانیرم فروش

خدمات قابل ارایه کاردوک

برای تهیه طرح توجیهی در زمینه های مختلف می توانید با کارشناسان تماس بگیرید. از جمله خدمات مرکز مشاوره کسب و کار کاردوک می توان به موارد زیر اشاره داشت :

برای دریافت مشاوره کسب و کار در ایران و دیگر کشورها می‌توانید با کارشناسان مرکز کاردوک از طریق شماره:  02166418908 تماس بگیرید. 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
دریافت مشاوره